Jeśli więc chodzi o życie Flauberta, jego świat wewnętrzny, jego czasy i literacki dorobek, to biografia Fredericka Browna jest dziełem w pełnym tego słowa znaczeniu odkrywczym.

RECENZJE:

Polecamy ciekawą recenzję, która ukazała się w tygodniku „Polityka” (nr 27; 5 lipca 2008):

Styl i kobiety

Tytuł biografii Gustawa Flauberta, wybrany dla polskiego tłumaczenia, wiele obiecuje. O ile był Flaubert jednym z najwybitniejszych stylistów w literaturze francuskiej, to w miłości nigdy nie poddawał się niewoli. Bronił swojej samotni pod Rouen, nawet przyjaciele bywali tam jedynie wyjątkowo. Małżeństwo w ogóle wykluczał, jego związki erotyczne były albo przelotne, albo – w najlepszym razie – z góry skazane na życiową drugorzędność. Bardzo cenił jednak przyjaciółki, nie tylko te korespondencyjne. Skoro jednak większość czasu spędzał na prowincji, pisanie szczerych, dowcipnych, a głębokich listów odgrywało niebagatelną rolę w podtrzymywaniu czułych więzi. Między świetnym stylem a kobietami zachodzi więc związek bezpośredni, a bynajmniej nie niewolniczy. Tak wyglądało życie pisarza oskarżanego o niemoralność. Biografia Flauberta, co do którego rangi literackiej dziś nie ma najmniejszych wątpliwości, dowodzi też, że trudno uprawianie literatury traktować jako zawód. Możliwość spokojnej pracy zawdzięczał rodzinnym kapitałom, bo jego książki przynosiły dochody, ale wyłącznie wydawcom. Pod koniec życia krach interesów prowadzonych przez męża siostrzenicy zmusił Flauberta do zabiegania o rentę czy posadę bibliotekarza. Starania nie przyniosły rezultatu, podobnie jak próby ratowania resztek rodzinnego kapitału. Po jego śmierci dom, w którym pracował, sprzedano, a przedsiębiorca zburzył zabudowania i postawił gorzelnię. Czyż to nie symboliczny odwet mieszczaństwa na autorze „Pani Bovary”?

ANNA NASIŁOWSKA

Veza Canetti (1897-1963) – dopiero po śmierci uznana jako pisarka. Autorka powieści Die gelbe Strasse i Die Schildkroeten.

W 1934 roku Veza Taubner i Elias Canetti, żyjący od lat w nieformalnym związku, zawierają małżeństwo z rozsądku, co mocno podkreśla Elias w liście do ukochanego, młodszego brata, Georges’a. Właśnie do niego, którego pociągają raczej młodzi chłopcy, Veza poczuje niebawem bliską uwielbienia sympatię. W niej będzie szukać oparcia w trudnym, symbiotycznym związku z Eliasem. Cztery lata później Veza i Elias zostają wyrzuceni z wiedeńskiego mieszkania i uciekają do Londynu. Wiodą tam biedne emigranckie i coraz bardziej komplikujące się małżeńskie życie. Niezależnie od siebie, a czasem nawet w tajemnicy przed sobą, korespondują z mieszkającym w Paryżu Georges’em, starającym się wyrobić sobie pozycję jako pulmonolog. Veza donosi mu o napadach obłędu Eliasa, Elias natomiast o złym stanie nerwów i depresjach Vezy. Wspólnym mianownikiem tych listów jest troska o zdrowie chorego na gruźlicę Georges’a, któremu Veza pragnęłaby scałować zarazki z ust. Georges, sam nieskory do pisania, przechowa troskliwie listy brata i szwagierki, które zostały odnalezione w 2003 roku w jednej z paryskich piwnic.

Listy Canettich to nie tylko świadectwo tamtych czasów, ale również doskonała literatura: historia miłosnego trójkąta.

Analizowała chaos panujący na świecie, od samego początku walczyła z nazizmem, zabiegała o respektowanie praw człowieka, wskazywała na niebezpieczeństwa, które zagrażają demokracji, wspierała antytotalitaryzm i angażowała się we wszystkie zasadnicze boje stulecia.

Interesowało ją zdarzenie jako takie, zajmowała się filozoficznym aspektem ludzkiej słabości, żyjąc zgodnie ze swoimi teoriami. To właśnie z tego powodu jej twórczość porusza nas trzydzieści lat po jej śmierci.

Próbowałam podążać jej śladami, odtworzyć jej drogę, spotkać jej przyjaciół i dzięki niewydanym dotąd listom rzucić nieco światła na jej związki miłosne – szczególnie z Martinem Heideggerem, z którym według Jacques’a Derridy, przeżyła nową historię Abelarda i Heloizy.

Kazimiera Szczuka, Agneta Pleijel, Dubravka Ugresic, Ewa Kuryluk, Irena Karpa, Grażyna Plebanek, Marlene Streeruwitz, Renata Šerelyte, Michalina Witkowska, Dorota Masłowska to silnie osadzone w polskiej kulturze, niewymagające rekomendacji nazwiska. Wszystkie panie są bohaterkami Głośniej! I wszystkie głośno mówią o sobie.

Kiedy opisuje się doświadczenie mężczyzny, opisuje się doświadczenie uniwersalne. Mężczyzna – to człowiek: a man, l’homme. Kiedy opisuje się doświadczenie kobiece, znajdujemy się nagle w gettcie konwencji, serii: pod spódnicą, w torebce. Nie jesteśmy traktowane poważnie, jesteśmy marginalizowane. Zaprosiłyśmy do rozmowy kobiety – pisarki, które walczą z takim stanem rzeczy. Z Dubravką Ugresic, Kazimierą Szczuką, Ewą Kuryluk, Marlene Streeruwitz rozmawiamy m. in. o ich drogach artystycznych, podnoszeniu doświadczenia kobiecego do godności, sztuce życia i dziewczyńskich przyjemnościach.

Oszałamiające bogactwo myśli poruszających wyobraźnię, świetna stylistyka, celna argumentacja, nagromadzenie złóż przeżyć, doświadczeń i obserwacji, które by starczyły na dalszych parę tomów prozy, oto wrażenie, jakie zostawiają po sobie jego pośmiertne książki. I żal, że śmierć nie pozwoliła autorowi na wykonanie jego ambitnych zamierzeń, być może, pozbawiając nas literackiego nazwiska na miarę nowego Conrada. W każdym razie ukazujące się teraz nieznane dotychczas listy Bobkowskiego zapowiadają drugą – czy może nazwać to należałoby nieco inaczej – nową jego młodością.

Ze wstępu Włodzimierza Odojewskiego

Andrzej Bobkowski (ur. 27 października 1913 w Wiener Neustadt w Austrii, zm. 26 czerwca 1961 w mieście Gwatemala w Gwatemali) – syn Henryka Bobkowskiego- wykładowcy Cesarsko-Królewskiej Akademii Wojskowej w Wiedniu. Jego matka – Stanisława z Malinowskich – pochodziła z Wileńszczyzny. Andrzej Bobkowski to jeden z najsłynniejszych prozaików i eseistów, autor słynnych „Szkiców piórkiem”. W swojej twórczości krytykował kolektywizm, był gorącym orędownikiem indywidualizmu i szerokiej autonomii jednostki. Tak o Bobkowskim mówił Tymon Terlecki: „Było w Bobkowskim właściwie dwóch pisarzy: ten, który występował publicznie i poufny epistolograf. Należał do już nielicznych przedstawicieli pięknej sztuki pisania listów, która jest tym bardziej sztuką, im mniej chce nią być. W drugim tomie “Szkiców piórkiem” jest zapiska o epistolografii: “Nie lubię pisać listów, bo nigdy nie potrafię pisać w skrócie”. Ta wrodzona skłonność, może i osamotnienie, może również prozaiczny tryb życia sprawiały, że pisał listy-lawiny, listy-eksplozje, reakcje łańcuchowe, niewymuszone i niepozowane, a świetne literacko.”

(Włodzimierz Odojewski)

Na podstawie tej książki Jan Jakub Kolski, twórca Jasminum, napisał scenariusz do filmu Wenecja, który będzie kolejnym realizowanym przez niego projektem.

Trzy opowiadania z tej książki zostały wybrane, przetłumaczone przez niemieckiego wydawcę i opatrzone tytułem Lato w Wenecji. Zbiór został nominowany do niemieckiej Nagrody Literatury Współczesnej, która zostanie przyznana w trakcie targów we Frankfurcie. Książka została bardzo dobrze przyjęta na rynku niemieckim.

Pragniemy Państwu przypomnieć, iż Włodzimierz Odojewski jest autorem wstępu do pierwszego wydania listów Andrzeja Bobkowskiego z Gwatemali do matki oraz że w przygotowaniu kolejne wznowienie jego dzieła, tym razem: Jedźmy, wracajmy

MARK FROST jest autorem bestsellerów The List of Seven, The Six Messiahs, The Greatest Game Ever Played i The Grand Slam. Zdobył Nagrodę Związku Pisarzy i nominację do nagrody Emmy za znany serial telewizyjny Hill Street Blues, był współtwórcą
i współproducentem słynnego serialu ABC Twin Peaks, a w 2005 roku napisał The Greatest Game Ever Played i był producentem filmu zrealizowanego na podstawie tej książki przez Walt Disney Studios. Mark Frost mieszka w Los Angeles i w Nowym Jorku wraz z żoną i synem.

„Wreszcie ujawniona i opisana ostatnia pokerowa zagrywka Hitlera, która miała doprowadzić do wygrania wojny”.

Wśród bohaterów Michaela Greenberga są niekonwencjonalne postaci, jak lekarka – psychiatra, obłąkany młody Chasyd, cierpiący na nawracające ataki manii profesor filologii klasycznej, producent filmowy oraz właściciel mieszkania marzący o karierze literackiej.
Ta pozbawiona sentymentalizmu, głęboko ludzka książka trzyma czytelnika w stanie zawieszenia między tym, co doczesne, a tym, co transcendentne.
Urodzony w Nowym Jorku Michel Greenberg pisze felietony do „Times Literary Supplement” (Londyn), gdzie jego teksty poruszające rozmaite tematy ukazują się od 2003 roku. Jego powieści, recenzje i książki podróżnicze są dobrze znane czytelnikom. Mieszka w Nowym Jorku z żoną i dziewięcioletnim synem.

Nieczuła prostytutka imieniem Sien, nieśmiała Margot Begemann, owdowiała kuzynka Kee, siedemnastoletnia wieśniaczka Stien de Groot – im wszystkim Vincent van Gogh wyznawał miłość. W żadnej z nich nie znalazł jednak żony, z żadną nie połączyła go emocjonalna więź, jaką sobie wyobraził i której żarliwie pragnął. Wyrażał swą miłosną tęsknotę w korespondencji – nie tylko w słynnych listach do brata Theo, lecz także w pisanych z głębi serca słowach do matki, siostry Wil oraz oddanej mu bratowej Johanny – tę tęsknotę Derek Fell relacjonuje w niezwykłej biografii. Koncentrując się na listach van Gogha do stale obecnych w jego życiu kobiet, analizuje życie wewnętrzne artysty i w przejmujący sposób dokumentuje pogarszanie się jego stanu emocjonalnego i wtreszcie utratę zdrowia psychicznego.Vincent pisał o nadziei, jaką pokładał w ukochanych kobietach, oraz o druzgocących rozczarowaniach, jakie były nieuchronnym następstwem tych zauroczeń. Faktycznie, ciosy wymierzone w psychikę artysty – takie jak dramatyczna rozmowa z ojcem ukochanej Kee, podczas której Vincent włożył dłoń w płomień lampy – ustawicznie osłabiały jego poczucie własnej wartości i prowadziły do psychicznego załamania, a w następstwie targnięcia się na własne życie. Dzięki uważnej analizie i wnikliwej interpretacji korespondencji malarza z bliskimi mu osobami Fell objaśnia pasje, które kierowały talentem van Gogha i jednocześnie dręczyły jego serce. Biograf rzuca również nowe światło na okoliczności burzliwej przyjaźni z Gauginem, która doprowadziła Vincenta do owego desperackiego kroku, jakim było obcięcie sobie ucha. Tło opowieści stanowi bujne życie cyganerii Montmartru, zacisze bajecznego Arles oraz dramatyczna izolacja za murami szpitala psychiatrycznego St. Paul.

Derek Fell ur. w 1939 r. w Anglii, wyemigrował do USA; mieszka na historycznej Cedaridge Farm w Pensylwanii. Jest historykiem sztuki i fotografem natury (opublikował swoje zdjęcia w ponad 100 książkach i kalendarzach). Te dwie pasje znalazły odbicie w serii książek jego autorstwa, m. in.: Renoir’s Garden, The Impressionist Garden, Secrets of Monet’s Garden, Van Gogh’s Gardens, Cezanne’s Garden, sprzedanych w nakładzie ponad dwa miliony egzemplarzy. Był konsultantem ds. architektury zieleni w Białym Domu, prowadził wykłady na temat malarzy impresjonistów w Instytucie Smithsona, Fundacji Barnesa oraz Muzeum Sztuki w Filadelfii, jest stałym współpracownikiem „Architectural Digest”.